در بین سیستمعاملهای متنباز، توزیع لینوکس بخش بزرگی از سرورها، دسکتاپها و برنامههای امنیتی را به خود اختصاص دادهاند. هر توزیع لینوکس یک بسته نرمافزاری است که شامل هسته (کرنل)، ابزارها و برنامههای موردنیاز برای اجرای یک سیستمعامل است. در این مقاله قصد داریم به معرفی توزیعهای لینوکس بپردازیم، عملکرد آنها را مقایسه کنیم و به شما کمک کنیم تا بهترین توزیع لینوکس برای نیازهای خود را انتخاب کنید.

منظور از توزیع لینوکس چیست؟
توزیع لینوکس یا به اختصار “دیسترو”، نسخهای از سیستمعامل لینوکس است که برای اهداف خاص یا عمومی ساخته شده است. هسته لینوکس پایه و اساس همه این توزیعها است، اما هر توزیع مجموعهای از برنامهها، رابطها و مدیریت پکیجهای مخصوص به خود را دارد که آن را برای کاربردهای خاصی مناسب میسازد.
معرفی کوتاه لینوکس و تاریخچه آن
لینوکس در سال ۱۹۹۱ توسط لینوس توروالدز ایجاد شد. هدف اصلی او ایجاد یک سیستمعامل آزاد و متنباز بود که در مقابل سیستمهای عامل انحصاری مانند ویندوز و macOS بایستد. با گذشت زمان، توسعهدهندگان زیادی به پروژه لینوکس پیوستند و انواع توزیعهای لینوکس با ویژگیها و کاربردهای متنوع ایجاد شدند.
تفاوت بین هستهی لینوکس و توزیعهای آن
هسته لینوکس تنها بخش مرکزی سیستمعامل است که مدیریت سختافزار و منابع را بر عهده دارد. اما توزیعهای لینوکس شامل هسته، نرمافزارهای کاربردی و ابزارهای مدیریتی هستند که در کنار هم یک تجربه کاربری کامل را فراهم میکنند. هر توزیع لینوکس ممکن است از هستهی مشابهی استفاده کند، اما تفاوتهای زیادی در ابزارهای مدیریتی، پکیجها و کاربردها دارد.
انواع توزیعهای لینوکس
لینوکس بیش از ۳۰۰ توزیع مختلف دارد که هر یک برای هدفی خاص توسعه یافتهاند. در ادامه به دستهبندی توزیعهای لینوکس میپردازیم.
چرا توزیعهای مختلفی از لینوکس وجود دارد؟
توزیعهای مختلفی از لینوکس به دلیل تنوع نیازها و کاربردهای کاربران ایجاد شدهاند. برخی از کاربران به دنبال سیستمعاملی ساده و کاربرپسند هستند، در حالی که دیگران به دنبال سیستمعاملی قدرتمند و قابلتنظیم برای برنامهنویسی، سرور یا امنیت هستند.
دستهبندی توزیعهای لینوکس
– توزیعهای دسکتاپ: توزیعهایی که برای کاربران عمومی و استفاده روزانه طراحی شدهاند (مانند Ubuntu).
– توزیع سرور: توزیعهایی که برای اجرا بر روی سرورها و محیطهای حرفهای مناسب هستند (مانند CentOS و Debian).
– توزیعهای امنیتی: توزیعهایی که به صورت خاص برای تست نفوذ و بررسی امنیت سیستمها طراحی شدهاند (مانند Kali Linux).
مقایسه توزیعهای لینوکس محبوب
اوبونتو (Ubuntu)
اوبونتو یکی از محبوبترین توزیعهای لینوکس است که برای کاربران تازهکار و متوسط مناسب است. نصب و استفاده از آن ساده می باشد و از پشتیبانی طولانیمدت (LTS) برخوردار است. این توزیع دارای جامعه کاربری بزرگی است که به کاربران کمک میکند مشکلات خود را حل کنند.
دبیان (Debian)
دبیان یکی از پایدارترین توزیعها و برای سرورها مناسب است. Debian از پشتیبانی طولانیمدت بهره میبرد و به دلیل ثبات و امنیت بالای آن، در بسیاری از محیطهای حرفهای استفاده میشود.

فدورا (Fedora)
فدورا یک توزیع بهروز و مناسب برای توسعهدهندگان است. این توزیع آخرین نسخههای نرمافزارها را در اختیار کاربران قرار میدهد و به سرعت بهروزرسانی میشود.
آرچ لینوکس (Arch Linux)
آرچ لینوکس برای کاربران حرفهای طراحی شده است که به دنبال سفارشیسازی بالا و کنترل کامل روی سیستم خود هستند. نصب این توزیع پیچیده است و برای کاربران تازهکار توصیه نمیشود.
سنت او اس (CentOS)
سنت او اس یک توزیع مبتنی بر Red Hat است که بیشتر در سرورها و محیطهای تجاری استفاده میشود. این توزیع برای کاربرانی که به دنبال پایداری و امنیت بالا هستند، مناسب است.
مقایسه از نظر کاربری، جامعه پشتیبانی، منابع سیستم، و امنیت
– اوبونتو: ساده و کاربرپسند، پشتیبانی گسترده، مناسب برای سیستمهای با منابع کم و امنیت متوسط.
– دبیان: پایدار و امن، پشتیبانی قوی جامعه کاربری، منابع کم مصرف و مناسب برای سرورها.
– فدورا: بهروز و مناسب برای توسعهدهندگان، جامعه کاربری فعال، منابع نسبتاً زیاد و امنیت بالا.
– آرچ لینوکس: مناسب برای کاربران حرفهای، پشتیبانی گسترده، نیازمند منابع بیشتر و امنیت بالا.
– سنت او اس: پایدار و مناسب برای سرورها، پشتیبانی تجاری، منابع کم مصرف و امنیت بالا.
مزایا و معایب هر توزیع لینوکس
معایب و مزایای اوبونتو
– مزایا: نصب ساده، رابط کاربری زیبا، پشتیبانی طولانیمدت.
– معایب: نیاز به منابع بیشتر نسبت به برخی توزیعهای دیگر، برخی مشکلات در بهروزرسانیهای سنگین.
مزایا و معایب دبیان
– مزایا: پایداری بالا، امنیت قوی، مناسب برای سرورها.
– معایب: نیاز به دانش فنی بالا برای پیکربندی اولیه، بهروزرسانیهای کمتر.
مزایا و معایب فدورا
– مزایا: آخرین نسخههای نرمافزارها، مناسب برای توسعهدهندگان.
– معایب: بهروزرسانیهای مکرر که ممکن است باعث ناپایداری شود.
مزایا و معایب آرچ لینوکس
– مزایا: سفارشیسازی بالا، کنترل کامل روی سیستم.
– معایب: نصب پیچیده، مناسب برای کاربران حرفهای.
مزایا و معایب سنت او اس
– مزایا: پایداری بالا، مناسب برای سرورها و محیطهای تجاری.
– معایب: نسخههای جدید نرمافزارها دیرتر منتشر میشوند.
انتخاب بهترین توزیع لینوکس بر اساس نیاز شما
توزیع مناسب برای کاربران مبتدی
برای کاربران تازهکار، اوبونتو یا لینوکس مینت توصیه میشود. این توزیعها نصب و استفاده سادهای دارند و از پشتیبانی قوی جامعه کاربری برخوردارند.
توزیع مناسب برای سرورها و مشاغل
برای سرورها، دبیان یا سنت او اس انتخابهای مناسبی هستند. این توزیعها پایداری و امنیت بالایی دارند.
توزیع مناسب برای برنامهنویسان و توسعهدهندگان
فدورا و آرچ لینوکس گزینههای مناسبی برای توسعهدهندگان و برنامهنویسان حرفهای است.
مقایسه عملکرد توزیعهای لینوکس در کاربردهای مختلف
عملکرد توزیعها در سرورها
دبیان و سنت او اس در سرورها عملکرد بسیار خوبی دارند و به دلیل پایداری و امنیت بالا، انتخابهای اصلی بسیاری از کاربران حرفهای است.
عملکرد در دسکتاپها و لپتاپها
اوبونتو و لینوکس مینت در دسکتاپها و لپتاپها عملکرد بسیار خوبی دارند و به دلیل رابط کاربری ساده و کاربرپسند، محبوبیت بالایی دارند.
عملکرد در کاربردهای امنیتی و شبکه
برای کاربردهای امنیتی و شبکه، Kali Linux یکی از محبوبترین توزیعها است که به طور خاص برای تست نفوذ و امنیت طراحی شده است.
چگونگی نصب و شروع کار با توزیعهای لینوکس
آموزش نصب اوبونتو و دبیان
برای نصب اوبونتو و دبیان کافی است به سایت رسمی این توزیعها مراجعه کرده و فایل ISO را دانلود کنید. سپس با استفاده از یک فلش مموری بوتیبل، نصب را انجام دهید.
آموزش نصب فدورا و آرچ لینوکس
نصب فدورا نسبتاً ساده است و از طریق رابط گرافیکی قابل انجام می باشد. اما آرچ لینوکس نیاز به دانش فنی بیشتری دارد و نصب آن از طریق خط فرمان انجام میشود.
نکات اولیه برای کار با لینوکس بعد از نصب
پس از نصب توزیع لینوکس، اولین گامها شامل نصب بهروزرسانیها، نصب پکیجهای ضروری و تنظیمات اولیه است.
پشتیبانی و بهروزرسانی در توزیعهای لینوکس
چگونه بهروزرسانیها در توزیعهای مختلف انجام میشود؟
هر توزیع لینوکس فرآیند خاص خود را برای بهروزرسانیها دارد. برای مثال، در اوبونتو و دبیان از ابزار apt استفاده میشود، در حالی که فدورا از dnf استفاده میکند.
پشتیبانی طولانیمدت (LTS) در اوبونتو و سنت او اس
اوبونتو و سنت او اس نسخههای پشتیبانی طولانیمدت (LTS) ارائه میدهند که برای محیطهای حساس و سرورها بسیار مناسب هستند.
نتیجهگیری: بهترین توزیع لینوکس برای شما کدام است؟
هر کاربر با توجه به نیازهای خود باید توزیع لینوکس مناسب خود را انتخاب کند. اوبونتو برای کاربران عمومی، دبیان و سنت او اس برای سرورها و محیطهای حرفهای، و فدورا و آرچ لینوکس برای توسعهدهندگان گزینههای مناسبی هستند.
سوالات متداول
توزیع لینوکس یک نسخه از سیستمعامل لینوکس است که شامل هسته و مجموعهای از نرمافزارها است.
اوبونتو و لینوکس مینت برای کاربران تازهکار بهترین انتخابها هستند.
به دلیل نیازهای متنوع کاربران و کاربردهای مختلف، توزیعهای متنوعی از لینوکس توسعه یافتهاند.
دبیان و سنت او اس به دلیل پایداری و امنیت بالا برای سرورها مناسب هستند.
بله، بیشتر توزیعهای لینوکس رایگان و متنباز هستند.
اوبونتو بر پایه دبیان ساخته شده است اما رابط کاربری سادهتری دارد و بهروزرسانیهای آن سریعتر است.
اگرچه لینوکس کمتر برای بازی کردن استفاده میشود، اما بسیاری از بازیهای محبوب از طریق استیم روی لینوکس قابل اجرا هستند.
برای نصب لینوکس کافی است فایل ISO توزیع مورد نظر را از سایت رسمی دانلود کنید و با استفاده از یک فلش بوتیبل آن را نصب کنید.